Nga Elton METAJ
Qeveria ka ndezur motorrët këtë verë përvëluese për t’u “vënë flakën” ndërtimeve dhe gjithçkaje tjetër të paligjshme që ka zaptuar hapësirat publike e të përbashkëta. Ndonëse kontrolli i territorit për ndërtimet e shtesat pa leje, tendat e vetratat, karriket e tavolinat, trarët e trekëndëshat parkimgarantues është një kompetencë e bashkive, angazhimi qeveritar mbetet i mirëpritur.
Qytetarët, gjëja publike dhe e përbashkët, janë sot përballë një agresioni të egër. Zaptimi sigurisht nuk ka nisur as para 1 muaji, as para 1 viti dhe as do të përfundojë me aksionin e fundit veror të pushtetit qendror e vendor. Por ky lloj pushtimi i pronës së përbashkët e publike ka specifikat e veta. Ai është i ngadaltë, duke gërryer me vendosmëri trarët e shtëpisë, derisa ata të bien e të na zënë poshtë.
Gjithçka nis me ndonjë vazo të madhe lulesh, që zemërgjerësia e pronarit të barit, restorantit a dyqanit e vendos në trotuar a rrugëkalim këmbësorësh. Më pas ngulet diku një tavolinë për të konsumuar një kafe në një vend të freskët, sigurisht shoqëruar me 2-3 karrike, pastaj një çadër që të na mbrojë nga vapa, më tej një tendë e në fund një vetratë, që ta kemi stabilizator temperature në verë e në dimër.
Kështu, jo vetëm trotuaret, por çdo vend i përbashkët përpara një biznesi zaptohet. Deri edhe oborret e komplekseve të reja të banimit janë kthyer në një mish-mash tryezash, stolash dhe ekranesh gjigande, ku buçet muzika e ulërasin shakohoxhat e futbollit.
Po banorët? Ata, ne, ju, heshtim. Nënat me fëmijë tentojnë të çajnë mes paligjshmërisë për të shtyrë karrocat, të moshuarit “tremben” nga zhurma e kaosi dhe fëmijët “ngrenë” sytë nga celulari për të gjetur shpëtim. Ndonjë përdorues biçiklete ngjan me Skënderbeun mbi kalë që luftonte me otomanët e inatosur. Skënderbeu në kërkim të lirisë, biçikleta dhe i zoti në kërkim të shtëpisë. Kjo ndodh kudo, në mes e në periferi të Tiranës dhe padyshim në shumë zona e qytete të vendit.
Po zyrtarët? Ata janë aty, të vegjël në detyrë, por të mëdhenj në ambicie. Ata e shohin progresin e paligjshmërisë ditë pas dite, zaptimin e publikes dhe tkurrjen e gjësë së përbashkët e kanë përpara syve. Tufat me inspektorë në shumë struktura e kanë për detyrë ta konstatojnë ndërtimin apo zaptimin antiligjor. Siç tregon realiteti në terren, në vend të kryerjes së detyrës dhe reagimit ligjor, ata preferojnë një “birrë” të ftohtë apo një “buzëqeshje” nga pronari, meqë fjala “kafe” ka marrë ngarkesë negative.
Gjendja për të cilën qeveria po jep sot alarmin ka qenë aty prej kohësh. Askush nga pushteti vendor dhe strukturat përgjegjëse nuk mund të justifikohen dhe të pretendojnë se nuk kanë parë gjë. Vështirë të gjesh më të verbër se ai që nuk do të shikojë. Më keq pastaj, nëse shikimin e mbulon diçka tjetër. Ndaj pas shembjes së paligjshmërisë në cepa pallatesh e trotuarësh, duhen shembur edhe të verbrit e vullnetshëm, që e fshehin kokën pas ndonje tufe parash. Sado të vegjël qofshin ata, kjo betejë duhet bërë me vendosmëri që ligjshmëria të marrë frymë. Ligjshmëria nis nga gjërat e vogla e ndoshta zë vend më mirë nga gjërat e thjeshta.
