Nga Elton METAJ
Tetë gushti 2025 është shënuar në kalendarët e diplomacisë ndërkombëtare si dita e skadimit të ultimatumit të Presidentit amerikan, Donald J. Trump, ndaj Rusisë për dhënien fund të luftës në Ukrainë. Prej lëshimit të ultimatumit 10-ditor më 28 korrik, pak gjëra kanë ndryshuar në terrenin e luftës, por shumë në atë diplomatik e jo vetëm.
Me gjasë në përfundim të ultimatumit, sanksione shtesë do të godasin Rusinë dhe vende si #Kina e #India, duke e bërë më të vështirë për Vladimir Putinin financimin e luftës tashmë mbi 41-mujore.
Kërkesa e prerë e #Trump për paqe u pasua me një deklaratë të ashpër nga i zakonshmi, ish-presidenti dhe ish-kryeministri rus, Dimitri Medvedev. Tashmë zv/kryetar i Këshillit të Sigurisë në Kremlin, #Medvedev i kujtoi shefit të Shtëpisë së Bardhë armët dhe sistemet bërthamore të Rusisë ish-sovjetike. Nuk vonoi reagimi i Trumpit, i cili duket qartë se nuk i “gëlltit” sfidat publike. Presidenti amerikan njoftoi urdhërimin e anijeve me arsenal bërthamor për t’u vendosur në “rajone të përshtatshme”, duke iu referuar direkt fjalëve kërcënuese të Medvedevit.
Pikërisht deshifrimi i fjalëve të ish-presidentit 60-vjeçar kanë qenë një pikëpyetje jo e lehtë për stafet diplomatike perëndimore e amerikane dhe shërbimet e tyre inteligjente prej nisjes së agresionit në Ukrainë. Në bagazhin e deklaratave medvediane, ku gjen shpesh referimet për armët bërthamore, veç zhargonit të përdorur, spikasin ato për nevojën e vrasjes së Zelenskit apo bombardimin e zyrës së kancelarit gjerman.
Dilema për peshën e vërtetë të deklarimeve ekstreme të njeriut të afërt të Vladimir Putinit dhe akoma më tepër, për reagimin ndaj tyre, mbetet në tryezë, me alternativat shoqëruese. Ato variojnë prej alternativave më normale e njerëzore, deri të operacionet e mirëmenduara për të ndikuar opinionin publik ndërkombëtar dhe vendimmarrësit në kancelaritë perëndimore.
Alternativa I – Vetë Medvedev, por edhe një grup jo i vogël zyrtarësh të lartë të Moskës, raportohet nga media perëndimore se kanë rritur ndjeshëm konsumin e alkoolit për shkak të nivelit të lartë të stresit prej nisjes së luftës në Ukrainë. Fjalitë se për zyrtarët e lartë rusë “dita nis me një shishe vodka” kanë zënë hapësirë në median perëndimore, referuar “burimeve të brendshme”. Në mënyrë më konkrete në këto raportime, #Medvedev ftohej të qëndronte larg rrjetit #Telegram (platforma ku ai poston kërcënimet), nëse kishte pirë ndonjë shishe vodka.
Kjo kornizë sugjeron dy mundësi:
a) kërcënimet e ish-presidentit nuk duhen marrë parasysh, pasi ai mbetet një zyrtar i dehur, jo vetëm nga pushteti, por më keq akoma nga kombinimi “pushtet-vodka”. Për liderët sovjetikë e rusë, afërsia e bashkëjetesa me alkoolizmin nuk ka qenë asnjëherë diçka e rrallë;
b) Moska po formaton kartën e “zyrtarëve të alkoolizuar” dhe “jashtë kontrollit” për ta përdorur më pas. Kjo do t’u shërbente planizuesve në Kremlin, si një mënyrë për të “shkrepur” më lehtë shashka supersonike apo për të realizuar në perspektivë raprezalje të brendshme “të justifikuara”.
Alternativa II – Medvedev nxitet nga #Putin dhe stafi i tij të luajë rolin e kërcënuesit dhe ekstremistit. Kjo do t’i krijojë mundësinë shefit të Kremlinit të mbajë publikisht një pozicion më të moderuar, duke u shfaqur më i pranueshëm dhe legjitim me qëndrimet e tij. Moskës nuk i kanë munguar regjisorët e aftë dhe ndarja e punëve mes “peshkaqenit” dhe “delfinit” në një konflikt të tillë është diçka elementare.
Kjo kornizë sugjeron dy mundësi:
a) Egërsia e Medvedevit i duhet Putinit të manaxhojë, publikisht dhe jo vetëm, situata të krijuara në rrjedhën e një konflikti të paparashikueshëm. Ai mund t’u “përvishet”, sa herë nevojitet, liderëve botërorë anti-Putin, duke ushqyer me nacionalizëm edhe mjedisin e brendshëm politik në #Rusi;
b) Putin po ndërton alibinë e një krahu apo grupi ekstemistësh, edhe brenda pushtetit të tij, të cilët janë të pakënaqur me qetësinë dhe moderimin e ish-agjentit të #KGB-së. Kjo mund t’u shërbejë strategjistëve në #Kremlin për t’u shpenzuar si kartë në raste negociatash dhe kërkesash ultimative për të bërë lëshime, ndonëse do ta pikturonte “Vladimirin e tmerrshëm” jo si një lider absolut.
Krahas këtyre alternativave, dhe të tjerave në diskutim e shqyrtim, Presidenti Trump zgjodhi të reagonte ndaj Medvedevit, jo vetëm me fjalë, por edhe me lëvizjen e luftanijeve bërthamore. Një reagim që në plan të parë sugjeron se ish-presidenti rus duhet marrë seriozisht.
Më tej akoma, “bombardimi” trampian ndaj Medvedevit mund të synojë ta destabilizojë “lojën e nervave” që Putin ka orkestruar me mjeshtëri me shumë Presidentë amerikanë dhe padyshim me dhjetëra e dhjetëra liderë europianë në 25 vitet e fundit. Ngritja e temperaturës deri në nivele atomike nëpërmjet lëvizjeve ushtarake, kërcënuese e paralajmëruese, mund ta djegë “perden” pas së cilës Cari i rilindur rus orkestron dhe shijon dramat me agresione e pushtime. A do të mjaftojë kjo për ta ndalur? Ndoshta jo.
Por në një përkim të çuditshëm, ultimatumi skadon vetëm 48 orë pas 80-vjetorit të bombardimeve bërthamore në #Hiroshima e #Nagasaki. Një arsye më shumë për të qenë esëll dhe për të mos nisur telegrame të çartura.
Leave a Reply