Alaska, shkëmbimi i territoreve dhe shqiptarët

Nga Elton METAJ

Takimi i Presidentit amerikan, Donald J. Trump, me homologun e tij rus në #Alaska po përgatitet me një shpejtësi rrufe, duke thyer të gjithë rekordet e mëparshëm të ceremonialeve shtetërorë, të njohur për ngathtësinë dhe kujdesin e tyre të shtuar në evente të këtij niveli. Ajo që zakonisht kërkon muaj të përgatitet po “ndërtohet” brenda më pak se një jave dhe pavarësisht të gjithave, #Trump dhe #Putin do të vishen trashë të premten e 15 gushtit për t’i shtrënguar duart njëri-tjetrit. Temperaturat e qytetit pritës nuk do të reflektojnë aspak nxehtësinë përvëluese të terrenit ukrainas, ku prej më shumë se 3 vjetësh, falë angazhimit direkt të Presidentit rus, Vladimir Putin, luftohet egërsisht në zemër të Europës.

Përtej aspekteve protokollare dhe ilaritetit që mund të shkaktojë në Ukrainë dhe Europë fotoja e përbashkët Trump-Putin, e rëndësishme mbetet brendia e takimit të rrallë të ideuar nga pala amerikane. Putin dhe njerëzit e tij në #Kremlin janë kujdesur të qartësojnë se kanë pranuar një ftesë amerikane për të biseduar për Ukrainën dhe taktikisht po i qëndrojnë me forcë, deri më tani, versionit që do ta mbajë Zelenskin larg tryezës. Ulja e ish-komedianit në tavolinën e drunjtë të Alaskës duket se është kushtëzuar me pranimin në parim të “hartës së rrugës” për zgjidhjen e krizës. Pra, jo vetëm arritjen e ndalimit të luftimeve, por edhe mënyrën se si do të shkohet te paqja.

Në këtë pikë, në skenë ka dalë zyrtarisht opsioni i shkëmbimit të territoreve, për të cilin Zelenski dhe europianët pas tij janë tejet të sikletosur. Presidenti ukrainas e di mirë se lëshimi i një centimetri katror territor ukrainas, pasi ke luftuar mbi 3 vjet, duke lënë mijëra të vrarë e shkatërruar një vend të tërë, do të jetë e vështirë të gëlltitet nga opinioni publik në Ukrainë. Lëshimi i territoreve rrezikon ta njollosë Zelenskin dikur “shpëtimtar të Ukrainës” me damkën e tradhtarit, të dobësojë ndjeshëm pozitat e tij të brendshme dhe të nisë ciklin e largimit nga drejtimi i Ukrainës.

Për këto arsye dhe duke ditur se “patatja e nxehtë” e shkëmbimit apo lëshimit të territoreve është më përvëluese se duket, Zelenski dhe Europa po përpiqen të bashkohen në një front qëndrimi përpara takimit Trump-Putin. Për Ukrainën do të ishte dështuese dhe fatale nëse shefi i Shtëpisë së Bardhë do të dilte nga takimi në Alaska me qëndrimin se trajektorja e shkëmbimit të territoreve duhet tentuar apo ndjekur, në këmbim të paqes dhe një plani shumëmiliardë dollarësh për rindërtimin e Ukrainës. Në krahun tjetër, rusët e kanë arritur një sukses të parë, pasi opsioni i ngrirjes së anëtarësimit të Ukrainës në #NATO duket se ka rënë gradualisht, me Kievin që do t’i nevojiten ndoshta dekada të ringrejë një ushtri dhe shtet funksional.

Vetë Presidenti Trump shfaqet qartësisht i orientuar drejt faktit se çështja e territoreve do të jetë vendimtare për të arritur paqen. Ai e ka qortuar Zelenskin për mospranimin e shkëmbimit të territoreve, ndonëse mbetet e paqartë se çfarë Rusia do të japë në këmbim të rajoneve që ajo tashmë ka pushtuar. I sigurtë mbetet fakti se në Alaska do të flitet për shkëmbim territoresh dhe alternativa e ndryshimit të kufijve është më reale se kurrë.

A do të jetë ky një shembull për të zgjidhur edhe kriza të tjera? A do të jetë Ballkani i përfshirë në një skemë të ngjashme për të shuar konfliktet e fjetura?

Kjo mbetet e vështirë të parashikohet, por pa dyshim edhe më e vështirë të përjashtohet. Mënyra se si do të procesojë zgjidhja e konfliktit në Ukrainë do të thotë shumë edhe për vatra të tjera krizash, të shfaqura apo nga ato që duket se krijohen në një natë.

Çfarë do të ndodhë të premten në Alaska do të marrë vëmendjen e botës mbarë, padyshim edhe të shqiptarëve në Shqipëri, Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Malin e Zi dhe Serbi. Pavarësisht orarit jo të përshtatshëm të takimit, shqiptarët duhet të jenë syçelë, pasi koncepti i ngrirë deri më tani i “mosndryshimit të kufijve” mund të shkrijë në Alaska, ku temperatura maksimale do të jetë vetëm 15 gradë celsius. Ballkanasit, të cilët e kanë dëshmuar se janë ekspertë të temperaturave të ngritura dhe presioneve të larta, e kanë më të lehtë “nxehen”. Aq më tepër kur pas ndonjërit prej tyre qëndrojnë të njëjtën strategë në Kremlin.