Nga Elton METAJ
Ndonëse me hapa të ngadaltë dhe mosbesim të kuptueshëm, Rusia dhe Ukraina po ecin drejt një takimi të përbashkët për të diskutuar fundin e një lufte të përgjakshme dhe të kushtueshme, që përgatitet të hyjë në muajin e 43-të. Presioni amerikan dhe ai europian janë maksimal për gjetjen e zgjidhjeve, ndërsa diskutimet publike dhe jopublike duken në një fazë të avancuar. Takimi i Uashingtonit mes Presidentit Trump, Presidentit Zelenski dhe liderëve europianë prodhoi një hap tjetër drejt mundësisë për ndalimin e luftës dhe konfirmoi se formula e paqes është po aq e rëndësishme sa Garancitë e Sigurisë për “betonimin” e çdo pakti që mund të firmoset.
Aneksimi i Krimesë nga Rusia në vitin 2014 dhe rikthimi ushtarakisht në Ukrainë 8 vjet më pas dëshmoi se strategjitë e Kremlinit shkojnë përtej mirëbesimit europian dhe mandateve presidenciale e kryeministrore në SHBA e Europë. Në këtë kuptim, Garancitë e Sigurisë për Ukrainën janë kthyer në një element tejet të rëndësishëm në tryezën e liderëve amerikanë e europianë. Synimi është i qartë: Të mos përsëritet më tej asnjë agresion ushtarak i Rusisë ndaj Ukrainës.
Me këtë fokus, Britania e Madhe dhe Franca i dhanë jetë në pranverën e 2025-s atij që quhet “Koalicioni i Të vullnetshmëve”, një grup prej mbi 30 shtetesh që duket se do të përballojnë koston e paqes, qoftë ajo me angazhim njerëzor apo financiar. Pikërisht pas vullnetit vijnë opsionet se si do të veprohet nëse Putin dhe Zelenski do të hedhin firmat në një dokument paqeje.
Ekspertët ushtarakë, kërkuesit dhe shtypi i specializuar ndërkombëtar ka skicuar tashmë 3 opsione kryesore të mundshme për ofrimin e Garancive të Sigurisë për Ukrainën. Opsione që mbartin brenda tyre shumë pika të diskutueshme dhe ndonjë paqartësi, që ndoshta do të marrin zgjidhje nga ecuria e diskutimeve Rusi-Ukrainë. Mbi 1 mijë kilometër vijë kufiri për t’u siguruar kërkojnë angazhim dhe zgjidhje të zgjuara.
Opsioni 1 – Angazhimi i një force të vogël ushtarake, që do të konsistojë në dislokimin në Ukrainë të një njësie tokësore me rreth 10 mijë ushtarë. Ajo do të mbështetet nga ajri, me një numër të kufizuar avionësh dhe nga Deti i Zi, gjithashtu me një numër jo të madh anijesh. Kjo brigadë vlerësohet se mund të përbëhet nga 3-5 batalione, të mbështetur me artileri dhe inxhinierë. Forca do të jetë gjendje të reagojë në mënyrë të kufizuar dhe t’i kundërvihet vetëm shkeljeve të vogla tokësore të armëpushimit/marrëveshjes së paqes nga pala ruse apo inkursioneve ajrore dhe detare.
Opsioni 2 – Angazhimi i një force mesatare ushtarake, që do të konsistojë në dislokimin në Ukrainë të një njësie të madhe tokësore, në përmasat e një divizioni, të mbështetur nga artileria me raketa me rreze të gjatë, helikopterë sulmues dhe luftarakë, sistem dronësh dhe inxhinierë ushtarakë. Kjo forcë mund të kërkojë rreth 25 mijë trupa, të mbështetur nga një forcë e gjerë ajrore dhe detare. Forca do të jetë në gjendje t’u përgjigjet disa sulmeve ruse njëkohësisht, si dhe do të jetë e aftë të drejtojë operacione me intensitet të lartë dhe për një periudhë më të gjatë.
Opsioni 3 – Angazhimi i një force të madhe do të kërkonte dislokimin e trupe tokësore me 60 mijë deri në 100 mijë ushtarësh. Ajo do të kishte një mbështetje domethënëse nga ajri dhe deti. Por nëse komponentët ushtarakë ajror dhe detar mund të organizohen dhe vihen shpejt në funksionim, të bësh bashkë rreth 100 mijë trupa dhe elementë të ndryshëm të forcës tokësore do të kërkojë kohë për të qenë në efektivitet të plotë.
Megjithatë, secili nga opsionet që do të përdoren përmban nevojën e qartësimeve të sakta për linjat e komandimit dhe mënyrën e reagimit ushtarak ndaj shkeljes së mundshme të marrëveshjeve. Çfarë duket e sigurtë është se forcat dhe flamuri i NATO-s do të mbeten zyrtarisht jashtë Ukrainës. Për rrjedhojë edhe linjat e komandimit ushtarak dhe koordinimi i veprimeve. Ai që do të përdoret nga “Të vullnetshmit”, do të jetë vetëm një kopje e “nenit 5” për mbrojtjen e përbashkët, duke ngritur një mision të ri ushtarak.
Përtej opsioneve ushtarake, çfarë do të ndodhë me Garancitë e Sigurisë për Kievin do të varet jo pak edhe nga Moska dhe “zemërgjerësia” e saj për të pranuar trupa të huaja në territorin e Ukrainës. Një “zemërgjerësi” që është dëshmuar të mos jetë aq e madhe dhe aq e sinqertë.
Leave a Reply