Nga Elton METAJ
Liderët botërorë do të mblidhen në Nju-Jork prej javës së ardhshme për të nisur Debatin e Përgjithshëm (23-29 shtator 2025), mes dy zhvillimeve të forta, që po e tërheqin globin drejt rreshtimeve e aleancave të reja. Lufta mes Rusisë dhe Ukrainës do të nisë muajin e saj të 44-t pikërisht në ditën kur delegacionet e rreth 200 shteteve do të akomodohen në “qytetin që nuk fle kurrë”, ndërsa konflikti në #Gaza ofron çdo ditë përshkallëzime të rrezikshme ushtarake e diplomatike dhe një krizë humanitare, që godet gra e fëmijë dhe popullësinë civile.
Organizata e Kombeve të Bashkuara, në 80-vjetorin e krijimit të saj, do të ketë shansin e madh të rikthehet në një qendër të diplomacisë globale, pas vitesh e ndoshta dekadash përgjumjeje. #Ukraina dhe #Gaza, një binom konfliktesh e luftrash, do të jenë zemreku i orës së diplomacisë me peshë, që do të pulsojë për një javë të tërë në Pallatin e Qelqtë.
Pikërisht gjatë punimeve të Asamblesë së Përgjithshme, shumë shtete të rëndësishme demokratike perëndimore, si Britania e Madhe dhe Franca, kanë paralajmëruar njohjen e shtetit të Palestinës. Një vendim i kundërshtuar ashpër nga Shtetet e Bashkuara (të cilat i mohuan edhe vizën e udhëtimit kreut të Autoritetit Palestinez, Mahmud Abaz) dhe padyshim nga Izraeli. Teksa Izraeli vazhdon zhvendosjen e palestinezëve nga Qyteti dhe Rripi i Gazës, ndërsa humbjet njerëzore llogariten në rreth 70 mijë prej nisjes së operacioneve të ushtrisë së Netanjahut, nuk dihet se çfarë kufijsh do të ketë një Shtet i ri i Palestinës. Përtej kësaj, njohja formale e ekzistencës së një shteti e zyrtarizon qëndrimin e Londrës, Parisit dhe shumë vendeve të tjera për një zgjidhje me 2 shtete të konfliktit jetëgjatë Izrael-Palestinë. Për rrjedhojë, Palestina mund të konsiderohet zyrtarisht një vend i pushtuar, në pamundësi për të vetëvendosur, duke rritur çarjen e Europës me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin.
Në krahun tjetër, pikërisht çarja SHBA-BE, për rrjedhojë, dobësimi i NATO-s, duket se është shpresa dhe synimi i Presidentit rus, Vladimir Putin. Ditë pas dite provokimet ruse ndaj hapësirës ajrore të vendeve të Aleancës së Atlantikut të Veriut po shtohen dhe bëhen më serioze. Këto provokime duket sikur kërkojnë “incidentin e artë” që do të mbjellë edhe publikisht një fazë të re të konfliktit, tashmë jo më Moskë-Kiev, por Rusi-NATO. Pak ditë më parë, Presidenti amerikan Trump kërkoi prerë nga aleatët e NATO-s të ndalin blerjen e naftës ruse për të vështirësuar financimin e makinerisë së luftës, ndërsa konflikti po implikon gjithnjë e më tepër Kinën, Korenë e Veriut, Indinë dhe vende të tjera të mëdha e të rëndësishme në fushën e “shahut botëror”. Implikime që e vështirësojnë zgjidhjen, ndërsa Trump bisedoi direkt me Presidentin kinez Xi për disa nga zhvillimet kryesore ushtarako-tregtare.
Në këtë mënyrë, sytë e botës do të drejtohen nga Nju-Jorku për një nga asambletë më të rëndësishme të historisë së OKB-së, e lindur pas Luftës së Dytë Botërore për të ndihmuar në zgjidhjen e paqtimin e konflikteve e luftrave. OKB do të ketë mundësinë të dëshmojë fokusimin e saj te liria, prosperiteti dhe të drejtat e njeriut, mbështetur te Karta Themeltare që konsiderohet një traktat ndërkombëtar dhe instrument i ligjit ndërkombëtar. Ajo kodifikon principet kryesore të marrëdhënieve ndërkombëtare, nga sovraniteti i njëjtë për të gjithë shtetet, deri te ndalimi i përdorimit të forcës në marrëdhënie ndërkombëtare. Ky është momenti që këto fjalë të kthehen në realitet.
Leave a Reply