Nga Elton METAJ
Turqia ndaloi mëngjesin e 10 nëntorit për të nderuar themeluesin e Republikës dhe Presidentin e saj të parë, Mustafa Ataturkun, në 87-vjetorin e ndarjes nga jeta. Në orën 09:05, koha e saktë e vdekjes së tij, njerëzit zbritën nga automjetet dhe këmbësorët ndaluan për një moment heshtjeje.
Autoritetet më të larta shtetërore të Turqisë, të udhëhequr nga Presidenti Erdogan, organizuan një seri ceremonish zyrtare në nderim e kujtim të trashëgimisë së Ataturkut, si lideri që udhëhoqi transformimin e Turqisë në një republikë moderne dhe laike.
Në këto ceremoni, Erdogan do të njoftonte edhe përfundimin e një restaurimi 11-mujor të vendlindjes së Ataturkut në Selanik të Greqisë. Shtëpia historike është restauruar në pamjen e saj të vitit 1953 dhe ishte pjesë e përpjekjeve të Turqisë për të ruajtur trashëgiminë e Ataturkut.
E ndërsa Ankaraja ka një plan të mirëfilltë për të promovuar trashëgiminë e Atit Themelues të Republikës, foto e të cilit ndodhet në çdo zyrë shtetërore turke, mendja të shkon menjëherë te fati historik i ndërthurur mes Turqisë e Shqipërisë dhe te figura e Ismail Beut, Themeluesit të Shtetit Shqiptar. Edhe ai, ashtu si Mustafa Ataturku, mbante emrin Qemal, një fjalë turke, e prejardhur nga arabishtja, që do të thotë “perfekt” apo “i gjithëditur”.
Ndërsa turqit bëjnë gjithçka për ta nderuar Atin e tyre, duke shfrytëzuar çdo datë e përvjetor të krijimit të Republikës, lindjes e vdekjes së Ataturkut, lind pyetja: Çfarë bën Shqipëria për ta lartësuar e trashëguar figurën e Babait të Kombit, njeriut kryesor në shpalljen e Pavarësisë më 1912-ën? Shumë pak.
Shqipëria zgjodhi mbi 10 vjet më parë të pëdorë si portret zyrtar të Republikës, jo më Presidentin, por Atin Themelues. Një veprim pozitiv, por që duket se mbeti aty. Kurorat çdo 28 nëntor në varrin e tij janë fare pak për ta kujtuar siç duhet Beun e Vlorës. 16 apo 24 janari, ditëlindja dhe ditëvdekja e tij, kalojnë thuajse në heshtje dhe përdoren fare pak si momente për ta transportuar kujtimin dhe trashëgiminë historike te brezat e tjerë. Përfaqësitë diplomatike jashtë vendit nuk i shfrytëzojnë këto e të tjera data për të organizuar takime e pritje, me qëllim lartësimin e figurave historike e të vetë Shqipërisë.
Në Turqinë mike është e vështirë të gjesh ndonjë delegacion zyrtar të nivelit të lartë që ka shkelur në Ankara dhe të mos ketë në axhendën e tij kryerjen e homazheve në Muzeun e Ataturkut. Në Tiranë, një bust i Ismail Qemalit qëndron mes pemëve e shkurreve fare pak metër larg godinës së Presidentit të Republikës, Kuvendit dhe Qeverisë, por asnjë delegacion i huaj nuk dërgohet aty për të nderuar Themeluesin e Shtetit Shqiptar.
Teksa regjimi komunist zgjodhi, që si pjesë e planit të propagandës, figura e Ismail Qemalit të trajtohet simbolisht, por asnjëherë më tepër se ajo e Enver Hoxhës, mbi të cilin nuk mund të dilte as Zoti vetë e jo më një be nga Vlora, qoftë ky edhe themelues i Shqipërisë, është e pakuptimtë pse pas vitit 1990 vazhdoi thuajse e njëjta sjellje. Një bust në Tiranë me rastin e 100-vjetorit të Pavarësisë dhe portreti në zyrat e shtetit janë përjashtime domethënëse, por që nuk u vijuan me plane për trashëgiminë e Ismail Qemalit.
Vendi i lindjes, ai i vdekjes në Itali dhe padyshim shumë detaje interesante të jetës së Babait të Kombit mund të jenë pjesë e një plani të mirëmenduar për të lartësuar figurën e Ismail Qemalit, ku edhe Akademia simbolike e Shkencave mund të thotë fjalën e saj. Në një kohë me zhvillime të forta gjeopolitike, kur flitet gjithnjë e më tepër për luftë dhe nevojën e ruajtjes së pavarësisë kombëtare, investimi te boshti patriotik i një populli e veçanërisht te më të rinjtë, nuk është asnjëherë i tepërt.
Ismail Qemali është aty në histori, i urtë e me mjekrën e bardhë, dhe duket sikur na kujton fjalët e Ataturkut: “Trupi im i vdekur me siguri do të shndërrohet në pluhur një ditë, por Republika e Turqisë do të jetojë përgjithmonë”. Sot Shqipëria jeton falë Ismail Qemalit.
Leave a Reply