Diplomacia e Zonjave të Para

Nga Elton METAJ

Dy vatrat e rindezura, që po mbajnë botën të mbërthyer prej vitesh, lufta Rusi-Ukrainë dhe konflikti në Gaza, duket se ndodhen në fazat e tyre më delikate dhe më absurde njëkohësisht, mes viktimave që shtohen në terrenin luftarak dhe përpjekjeve për të siguruar, diku një armëpushim e diku një paqe.

Megjithë diferencat historike dhe shkaqet e nisjes së tyre, të dy konfliktet bashkohen, për fat të keq, në pasojat e rënda humanitare për popullësinë civile. Të mitur që vdesin nga uria, fëmijë që vriten nën shpërthimet e droneve e raketave, nëna që qajnë për djem e vajza të rrëmbyer, familje të traumatizuara nga fati i paditur i të afërmve, është korniza prekëse e dy konflikteve të fjetura për shumë kohë e të ringjallura.

Vendet e përfshira në konflikt dhe diplomacitë ndërkombëtare, përshirë Shtetet e Bashkuara, Britaninë e Madhe, Bashkimin Europian, #NATO-n, mbretëritë e Gjirit Persik dhe shtetet e Afrikës Veriore po harxhojnë jo pak energji, në njërën anë për të ulur në një tryezë rusin Putin e ukrainasin Zelenski dhe, në anën tjetër, për të bindur kokëfortin Netanjahu dhe fytyrëmbuluarit e “Hamas”-it, të lënë armët e të kthejnë pengjet.

Dhe teksa burrat me hijen e rëndë të pushteteve e ushtrive që u vijnë pas, pasi bëjnë luftën, duan të bëjnë edhe paqen, një formë e re e diplomacisë botërore është vënë në lëvizje. Zonjat e Para të Presidentëve Trump, Zelenski e Erdogan, u kanë “vjedhur” një pjesë të skenës bashkëshortëve të tyre. Jo vetëm zonja të krerëve të shteteve, por mbi të gjitha nëna, ato janë vënë në lëvizje për të zbutur sado pak dy krizat e rënda humanitare në Ukrainë e Gaza, viktima të të cilave janë fëmijët.

Kur Presidenti amerikan, Donald J. Trump, takoi më 15 gusht në #Alaska Presidentin rus, Vladimir Putin dhe i dorëzoi letrën e Melanias, habia ishte jo e vogël edhe mes shtypit botëror. Siç u raportua, #Putin e lexoi menjëherë letrën me mesazhin e fortë dhe direkt “Tani është koha”. Zonja e Parë amerikane, e lindur në Slloveni, kërkonte nga shefi i Kremlinit angazhimin e tij për zgjidhjen e problemit të mijëra fëmijëve ukrainas të ndarë forcërisht nga familjet e tyre dhe të dërguar në #Rusi. Në 3 vjet e gjysmë luftë, vlerësohet se rreth 20 mijë ukrainas janë dërguar me dhunë jashtë vendit të tyre.

Kur Presidenti ukrainas rihyri më 18 gusht në Shtëpinë e Bardhë, për herë të parë pas sherrit me Trump e Vance në Dhomën Ovale në shkurt 2025, ai mbante me vete edhe një letër të bashkëshortes së tij Olena për Melania Trump. Zonja e Parë e Ukrainës e falenderonte Melanian për angazhimin e saj direkt e personal për mbrojtjen e fëmijëve ukrainas, duke shkruar një letër për Presidentin Putin.

Letrat e Zonjave të Para nuk u ndalën këtu. Ishte Emine Erdogan, e cila do t’i drejtohej më 22 gusht me një letër Zonjës së Parë të SHBA-së, duke i kërkuar të angazhohej edhe për krizën humanitare në Gaza, ku 18 mijë fëmijë kanë humbur jetën vetëm në dy vitet e fundit. Zonja e parë e Turqisë, duke vlerësuar angazhimin e bashkëshortes së Presidentit Trump për fëmijët ukrainas, kërkonte që një letër e ngjashme të dërgohet edhe për Kryeministrin izraelit Netanjahu për ndalimin e krizës humanitare në Gaza. Vetë Presidenti Trump e përmendi publikisht disa javë më parë rolin e “Flotus” (emri i koduar për Zonjën e Parë), teksa kishte parë fotot e fëmijëve e njerëzve të uritur në Gaza.

Me ndikim të padiskutueshëm ndaj burrave më të pushtetshëm të vendeve të tyre dhe botës mbarë, Zonjat e Para janë diskutuar shpeshherë për fuqinë e tyre në vendimmarrje. Diku të shfaqura në angazhime sociale e diku më të tërhequra nga jeta publike, zonjat pas “burrave të fortë” kanë tërhequr edhe fijet e pushtetit.

Këtë herë, ato po shfaqen me një diplomaci publike aktive, duke “i përdorur” bashkëshortët e tyre edhe si “korrierë”. Mbi të gjitha, Zonjat e Para po kërkojnë zgjidhje për dy kriza humanitare të shëmtuara, që shenjojnë një turp për njerëzimin në vitin 2025. Me ndjeshmërinë femërore dhe rolin si nënë, nuk është çudi që t’ia dalin dhe të kenë sukses më shpejt se burrat e tyre që kërkojnë formula armëpushimesh e paqesh.