Pse duhet të kemi një Ministri të Sigurisë Publike

Nga Elton METAJ

Teksa rezultati final i zgjedhjeve parlamentare të 11 majit vonon të zyrtarizohet edhe 108 ditë pasi shqiptarët e kanë shprehur vullnetin e tyre me votë, politika dhe mediat janë mbërthyer nga shqetësimi e diskutimi mbi emrat e ministrave të qeverisë së ardhshme. Emra që duket se Kryeministri do t’i shpallë pas datës 10 shtator, kur Kuvendi i vjetër do të ulë “qepenin” dhe Parlamenti i ri do të startojë në mandatin e katërt të socialistëve.

Në këtë mënyrë do të ketë një kohë shtesë për të trajtuar lista ministrash, të larguar e të afruar, në varësi “të burimeve” apo hyrje-daljeve në selinë qendrore të Qeverisë. Por fokusimi dhe pritshmëria e lartë për emrat e ministrave të ekzekutivit “Rama 4” duket se ka lënë pak ose aspak vend për një debat publik të shëndoshë mbi strukturën e Qeverisë.

Aktualisht me 17 anëtarë (pa përfshirë Kryeministrin dhe Sekretarin e Përgjithshëm të Këshillit të Ministrave), ekzekutivi ka ndryshuar në strukturë disa herë, në varësi të mazhorancave apo prioriteteve. Një prej dikastereve më të prekura nga këto ndryshime ka qenë Ministria e Brendshme, kryesisht për shkak të lëvizshmërisë së “pushtetit vendor”, “kontrollit të territorit”, “emergjencave civile” apo “blerjeve të përqendruara”. Pjesa e sigurisë publike ka qenë dhe mbetet padyshim më e rëndësishmja, por e detyruar të bashkëjetojë edhe me sektorë e struktura që nuk prodhojnë dot sinergji brenda një dikasteri.

Ministria e Brendshme aktualisht ka një fushë përgjegjësie shumë të gjerë, që përfshin rendin e sigurinë publike; luftën kundër krimit të organizuar dhe trafikut të qenieve njerëzore; menaxhimin e integruar të kufirit dhe migracionit; azilin dhe shtetësinë dhe antiterrorin e ekstremizmin e dhunshëm. Çështje këto që lidhen thuajse në mënyrë ekskluzive me Policinë e Shtetit. E njëjta ministri ka si përgjegjësi administrimin e pasurive të sekuestruara dhe të konfiskuara nga krimi, veprimtarinë e prefektit të qarkut, shërbimet e gjendjes civile, hartimin e politikave, koordinimin dhe mbikëqyrjen e shërbimit të mbrojtjes nga zjarri dhe parandalimin, mbrojtjen dhe kontrollin e inspektimin e zbatimit të ligjit për mbrojtjen e tokës/territorit, ajrit, ujërave dhe pyjeve nga ndotje, dëmtime apo ndërhyrje të kundërligjshme të çfarëdo lloji.

Më tej, lista e institucioneve të varësisë në Ministrinë e Brendshme është po kaq e gjatë, duke nisur me Policinë e Shtetit dhe vijuar me Gardën e Republikës, Agjencinë e Mbikëqyrjes Policore, Inspektoratin Kombëtar të Mbrojtjes së Territorit, Agjencinë e Administrimit të Pronave të Sekuestruara dhe të Konfiskuara, “IdentiTek” sh.a, “Illyrian Guard”, Shërbimin Zjarrfikës dhe Qendrën Kundër Ekstremizmit të Dhunshëm, pa përfshirë disa drejtori të përgjithshme, prej Gjendjes Civile e më tej.

Në këtë kuadër lind pyetja: Duhet të kemi një Ministri të Brendshme apo një Ministri të Rendit Publik/Sigurisë Publike? Avantazhet e një Ministrie të Sigurisë Publike do të ishin disa dhe do të ndihmonin edhe në ndjekjen e prioriteteve dhe zbatimit të Programit Politik të Qeverisë.

Së pari, një Ministri e Rendit Publik apo Sigurisë Publike do të ishte më e prioritarizuar te rendi dhe siguria publike, nëpërmjet parandalimit dhe goditjes së krimit që renditet në funksionet kryesore të Policisë së Shtetit.

Së dyti, duke patur nën ombrellë edhe Gardën e Republikës dhe Agjencinë e Mbikqyrjes Policore, kjo ministri do të kishte zhdërvjellësinë dhe operativitetin e duhur për të synuar realizimin e prioriteteve të qarta në fushën e sigurisë publike.

Së treti, duke qenë më e prioritarizuar dhe operative, një Ministri e Sigurisë Publike do të garantonte edhe një bashkëpunim më efikas me Prokurorinë e Përgjithshme dhe Prokurorinë e Posaçme, në një përpjekje të përbashkët për goditjen e krimit dhe veçanërisht atij të organizuar.

Së katërti, vetë institucionet apo drejtoritë pa lidhje direkte e organike me rendin publik, por të bashkuara sot nën ombrellën e Ministrisë së Brendshme, do të shpëtonin nga trajtimi shpeshherë si “të njerkës”. Në ministri të tjera apo në një Ministri të Shërbimeve apo të Emergjencave, ato do të kishin mundësi të performonin më mirë.

Megjithatë secila nga zgjedhjet, Ministri e Brendshme apo Ministri e Sigurisë Publike, nuk është një “zgjidhje e artë” që i shfaros problematikat aktuale. Padyshim diferencat në fushën e përgjegjësisë, strukturim dhe organet e varësisë, mund të prodhojnë zgjidhje më të mira për të cilat duhet guxuar, me koston e një riorganizimi apo rithemelimi të njërës prej ministrive më të rëndësishme të shtetit shqiptar.