Presidenti kinez Xi Jinping dhe homologu i tij Donald Trump përdorën një ton të kujdesshëm gjatë vizitës së parë të liderit amerikan në Kinë që prej vitit 2017, një vizitë e shumëpritur në një kohë kur marrëdhëniet mes dy superfuqive mbeten të tensionuara për çështje që variojnë nga tarifat tregtare deri te gara për dominim në fushën e inteligjencës artificiale.
Pas ceremonisë zyrtare me nderime ushtarake dhe bisedimeve fillestare, Xi e shoqëroi presidentin amerikan për një vizitë në “Tempullin e Qiellit”, ndërsa më pas u mbajt një banket shtetëror në Sallën e Madhe të Popullit, ku lideri kinez tha se marrëdhëniet SHBA-Kinë janë “marrëdhënia dypalëshe më e rëndësishme në botë”. Ai theksoi se dy vendet duhet të jenë partnerë dhe jo kundërshtarë.
Trump deklaroi se popujt amerikan dhe kinez kanë “shumë të përbashkëta”, duke përmendur vlerat e punës, guximit dhe familjes. Ai shtoi se këto vlera mund të krijojnë një të ardhme me më shumë mirëqenie, bashkëpunim dhe paqe, ndërsa njoftoi se ka ftuar presidentin Xi në Shtëpinë e Bardhë më 24 shtator.
Tajvani, çështja kyçe
Më herët, Xi përdori një ton më të ashpër, duke paralajmëruar Trump se trajtimi i gabuar i çështjes së Tajvanit mund të çonte në tensione apo edhe konflikt mes dy vendeve. Sipas medias shtetërore kineze, Xi tha se nëse çështja e Tajvanit menaxhohet keq, marrëdhëniet SHBA-Kinë mund të futen në një “situatë shumë të rrezikshme”.
Tajvani ka qeveri të veçantë që prej vitit 1949 dhe është zhvilluar si një demokraci moderne, ndërsa Pekini e konsideron ishullin pjesë të territorit të vet dhe ka kërcënuar ta marrë me forcë nëse shpall zyrtarisht pavarësinë.
Xi e cilësoi Tajvanin si çështjen më të rëndësishme që përcakton raportet mes Pekinit dhe Uashingtonit, duke shtuar se menaxhimi i duhur i saj mund të ruajë stabilitetin.
SHBA-ja luan rol kyç përmes shitjes së armëve ndaj ishullit, gjë që kundërshtohet ashpër nga Kina.
Pas deklaratave të presidentit Xi, Tajvani akuzoi Pekinin se po përshkallëzon tensionet në rajon.
Në tryezën e bisedimeve edhe tregtia dhe Irani
Takimet mes Xi dhe Trump u përqendruan edhe te tregtia, pas disa muajsh tensionesh, me liderin amerikan, që gjatë vitit të kaluar kërcënoi Kinën me tarifa të larta. Presidenti kinez tha se interesat e përbashkëta mes dy vendeve janë më të mëdha se mosmarrëveshjet, duke folur edhe për mundësinë e krijimit të një “modeli të ri marrëdhëniesh mes fuqive të mëdha”.
Pas takimit dypalësh, Xi zhvilloi një takim edhe me drejtues të mëdhenj biznesi amerikanë që shoqëruan Trump në Pekin, përfshirë Tim Cook të “Apple”, Elon Musk të “Tesla-s” dhe Jensen Huang të “Nvidia”.
Në bisedime u diskutua edhe lufta që përfshin Iranin. Uashingtoni shpreson që Kina të ndihmojë në sigurimin e Ngushticës së Hormuzit, rrugë kyçe për transportin global të naftës dhe gazit të lëngshëm (LNG).
Sipas deklaratës së Shtëpisë së Bardhë, të dy palët ranë dakord që ngushtica duhet të mbetet e hapur për furnizimet energjetike. Xi gjithashtu kundërshtoi militarizimin e ngushticës dhe vendosjen e tarifave për anijet që kalojnë aty, siç ka propozuar Irani.
Trump pritet të largohet nga Kina të premten, pas një raundi tjetër bisedimesh me Xi.
Leave a Reply